8 آوریل 2025- تحقیقات جدید در دانشگاه لوند نشان می ‌دهد که ژن‌های والدین به روش‌های مختلف بر عملکرد انسولین و توانایی تنظیم سطح قند خون و چربی ‌های خون در کودک تأثیر می ‌گذارند. این اطلاعات می ‌توانند به توسعه درمان‌ های پیشگیرانه کمک کنند و خطر ابتلا به دیابت نوع 2 و بیماری ‌های قلبی عروقی را در کودکان کاهش دهند.

تحقیقات قبلی توسط پرفسور راشمی پراساد، محقق دیابت، نشان داده است که تغییرات در ژن ‌های خطر شناخته شده قبلی برای دیابت نوع 2، خطر ابتلای کودک به این بیماری را در صورتی که از مادر به ارث برده باشد، افزایش می ‌دهد. از طرف دیگر، به ارث بردن این ژن ها از پدرشان، تأثیری کمتر بر خطر این بیماری داشت یا بدون تأثیر بود.

در یک مطالعه ی جدید که در ژورنال Diabetologia منتشر شده است، پرفسورPrasad  و همکارانش بررسی کردند که چگونه ویژگی هایی مانند وزن بدن، سطح قند خون و کلسترول و عملکرد انسولین از مادر و پدر به فرزندان منتقل می شود و چگونه این اثرات والدین در طول سال ها تغییر می کنند. صفات مورد مطالعه برای سلامت قلب و متابولیک اهمیت دارند.

پرفسور راشمی پراساد، استاد ژنتیک و دیابت در مرکز دیابت دانشگاه لوند، گفت: مطالعه ی جدید ما نشان می‌دهد که مادر بیشترین تأثیر را بر سطح قند خون و کلسترول در سنین مختلف کودک داشته است. به نظر می ‌رسد که ویژگی‌ های مرتبط با انسولین، که در خطر دیابت مهم هستند، با گذشت زمان بیشتر تحت تأثیر پدر قرار می ‌گیرند، احتمالاً به دلیل ژن‌ های به ارث رسیده از پدر. این مطالعه با استفاده از تحلیل ‌های ژنتیکی و اندازه ‌گیری ‌های دقیق در یک مطالعه جمعیتی با پیگیری گسترده امکان‌ پذیر شد.

قند و چربی خون

پرفسور پراساد این مطالعه را همراه با محققان بیمارستان و مرکز تحقیقاتKing Edward Memorial (KEM)  در پونا در هند، هدایت کرد. تیم تحقیقاتی تجزیه و تحلیل های ژنتیکی و آماری داده های 2400 شرکت کننده در مطالعه تغذیه مادران پونا (PMNS) در هند را انجام دادند. محققان رابطه ی بین صفاتی مانندBMI (شاخص توده بدن)، عملکرد انسولین و سطح گلوکز و لیپیدهای خون را در والدین و فرزندان در سنین 6، 12 و 24 ساله مورد مطالعه قرار دادند.

رابطه ی بین صفات هر یک از والدین با فرزند با نشانگرهای ژنتیکی توضیح داده شد. این مطالعه نشان داد که مادر بیشترین تأثیر را بر وزن هنگام تولد نوزاد داشته است. توانایی کودک در تنظیم سطح قند خون و همچنین چربی خون ارتباط قوی تری با ژن های مادر از بدو تولد تا بزرگسالی داشت.

پرفسور پراساد، گفت: زمانی که سطح قند خون و چربی‌ها را در سطح گروهی بررسی کردیم، مشاهده کردیم که سطح قند خون و چربی ‌های مادر و کودک به میزان بیشتری مشابه بودند. اگر بدانیم که ژن ‌های مادر تأثیر بیشتری بر توانایی کودک در تنظیم سطح کلسترول دارند، درمان ‌های پیشگیرانه می ‌توانند بر تنظیم قند و کلسترول در مادر باردار تمرکز کنند تا خطر ابتلا کودک به بیماری‌های قلبی عروقی در آینده کاهش یابد.

تاثیر بر عملکرد انسولین

شرکت‌ کنندگان در این مطالعه ی جمعیتی در آزمایش ‌هایی شرکت کردند که حساسیت و عملکرد سلول ‌های تولید کننده انسولین را اندازه ‌گیری می‌کرد. تحلیل ها نشان داد که ژن های پدر تاثیر قوی تری بر عملکرد انسولین کودک در سنین مختلف دارد.

پرفسور پراساد، گفت: "اگر پدر مقاومت به انسولین داشته باشد و ترشح انسولین در بدن او مختل شود، ممکن است در آینده روی کودکش نیز تاثیر بگذارد. چنین دانشی می تواند برای پیشگیری از دیابت نوع 2 استفاده شود. از طریق افزایش فعالیت بدنی، حساسیت به انسولین ممکن است هم در پدر و هم در کودک بهبود یابد. ما می دانیم که ورزش می تواند خطر ابتلا به دیابت نوع 2 را کاهش دهد."

محققان امیدوارند که تحقیقات بیشتری در این زمینه انجام شود تا درک آنها را از چگونگی تأثیر ویژگی های متابولیک والدین بر سلامت فرزندان افزایش دهد. چنین دانشی می تواند به استراتژی های جدیدی منجر شود که می تواند از دیابت نوع 2، بیماری های قلبی عروقی و چاقی در مراحل اولیه جلوگیری کند.

پرفسور پراساد، گفت: "برخی تاثیراتی که در این مطالعه دیده ایم می تواند به دلیل ژن های مادر باشد، اما همچنین ممکن است به دلیل تاثیر مادر در طول رشد جنین باشد. برای کشف مکانیسم های دقیق این گونه اثرات بر سلامت کودک به تحقیقات بیشتری نیاز است. شواهد قوی حاصل از مطالعه ی ما نشان می دهد که هر دو والدین به روش های مختلف در شکل گیری متابولیسم کودک نقش دارند."

منبع:

https://medicalxpress.com/news/2025-04-parents-metabolic-traits-affect-child.html